IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com
Forum Reklama Kontakt

Portal Pomocy Psychologicznej

Niedziela 22 października 2017

Szukaj w artykułach

Wszystkie artykuły...

Artykuły

Czym jest znęcanie się?

Autor: Mateusz Pietraszewski

Źródło: www.psychotekst.pl

Przepisy prawa nie zawierają definicji znęcania się, jest to pojecie dość szerokie. Przestępstwo to jest określone w art. 207 Kodeksu karnego, wedle którego ten, kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy albo nad małoletnim lub osobą nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Definicja znęcania się jest o tyle istotna, że czasem trudno jest ustalić, czy jakieś przestępstwo ma charakter jednorazowego zdarzenia czy też stanowi już właśnie znęcanie się. Ponadto ofiara przemocy ze strony osoby najbliższej może nie wiedzieć, że zachowania podejmowane wobec niej stanowią przestępstwo. Co więcej zdarza się, że przyjmujący zgłoszenie o przestępstwie nieprawidłowo zakwalifikuje opisywane mu zdarzenia. Tym samym warto jest wiedzieć, na czym polega przestępstwo znęcania się i na co zwrócić uwagę organom ścigania.

Kto może paść ofiarą znęcania się?

Znęcanie się jako przestępstwo dotyczy najczęściej osoby najbliższej. Osobą najbliższą jest nie tylko małżonek lub dziecko, ale także dziadkowie, wnukowie, rodzeństwo, teściowie, pasierb etc. Możliwe jest także znęcanie się nad byłym małżonkiem.

Nadto ofiarą znęcania się może być również osoba, która z jakichś względów jest zależna od sprawcy. Zależność taka zachodzi wówczas, gdy pokrzywdzony nie jest zdolny z własnej woli przeciwstawić się znęcaniu i znosi je z obawy przed pogorszeniem swojej sytuacji życiowej (np. utratą pracy, środków utrzymania, mieszkania, rozłąką lub zerwaniem współżycia ze sprawcą). Zależność taka zachodzi przykładowo w przypadku w razie ustanowienia opieki lub umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej, ale także między pracodawcą a pracownikiem, a nawet najemcą a wynajmującym. Może też się zdarzyć, że sprawca wykorzystuje swoją przewagę wynikającą z wyjątkowo silnej więzi uczuciowej lub osobistej łączącej go z ofiarą. Czasem bowiem ofiara znęcania się nadal związana jest emocjonalnie ze sprawcą i nie potrafi się od niego uniezależnić.

Natomiast osobą nieporadną jest taka osoba, która ze względu na swoje właściwości fizyczne (np. podeszły wiek, kalectwo, obłożną chorobę) lub psychiczne (np. niedorozwój umysłowy, upośledzenie umysłowe, choroba psychiczna) nie ma możliwości samodzielnego decydowania o swoim losie ani zmiany swego położenia.

Jakie zachowania można uznać za znęcanie się w rozumieniu przepisów prawa karnego?

Znęcanie się może przybierać bardzo różne formy, jednak generalnie polega na tym, że sprawca umyślnie sprawia ofierze ból fizyczny lub cierpnie psychiczne, moralne. Znęcanie fizyczne może polegać w szczególności na biciu, rzucaniu przedmiotami, popychaniu, szarpaniu, głodzeniu, odmawianiu pożywienia czy napojów, zmuszaniu do przebywania na zimnie, poleceniu wykonywania upokarzających czynności, wyrzucaniu z domu, wyrywaniu włosów, przypalaniu papierosem. Znęcanie psychiczne może wchodzić w grę między innymi w przypadku: lżenia, wyszydzania, nieuzasadnionego awanturowania się, upokarzania (szczególnie w obecności innych osób), niszczenia przedmiotów ofiary, znieważania, straszenia, gróźb bezprawnych, sprowadzania do mieszkania osób nieakceptowanych przez domowników (np. prostytutek czy przestępców). Zachowanie sprawcy nie musi prowadzić do jakichkolwiek obrażeń, aby zostało uznane za znęcanie się. Istotne jest jednak, że sprawca musi podejmować działanie umyślnie, czyli specjalnie.

Działania sprawcy mogę się powtarzać przez krótszy lub dłuższy czas, nawet przez wiele lat. Za znęcanie się może zostać uznane zdarzenie jednorazowe, jednak tylko wówczas, gdy jest ono intensywne (okrutne) i trwa pewien czas. Nie zostanie więc uznane za znęcanie się przykładowo jednorazowe uderzenie kogoś, nawet jeśli skutki tego będą poważne. Zachowanie takie stanowi jednak inne przestępstwo - uszkodzenia ciała.

Powyższe rozważania mają takie znaczenie, że pojedyncze zachowanie może w ogóle nie stanowić czynu zabronionego albo może zostać uznane za wykroczenie lub przestępstwo ścigane jedynie z oskarżenia prywatnego, podczas gdy zespół takich zachowań często kwalifikuje się już jako znęcanie się.

To, czy dane zachowanie należy uznać za znęcanie się zależy każdorazowo od oceny organu prowadzącego postępowanie, a nie tylko od wewnętrznego przekonania pokrzywdzonego, że jest ofiarą znęcania się. Przykładowo należy wskazać na sytuację, gdy dwie osoby wzajemnie stosują wobec siebie przemoc fizyczną i psychiczną. Wówczas nie ma mowy o znęcaniu się.

Warto pamiętać, że jeśli dane zachowanie nie zostanie uznane za znęcanie się, często można je uznać za inne przestępstwo, przykładowo znieważanie, naruszenie nietykalności cielesnej, uszkodzenie ciała, pobicie, zniszczenie mienia etc.

Należy także wspomnieć, że sprawca znęcania się podlega surowszej karze, jeśli jego ofiara z powodu znęcani się targnie się na swoje życie (od 2 do 12 lat pozbawienia wolności) lub jeśli znęcania się było szczególnie okrutne (od roku do 10 lat pozbawienia wolności).

Ośrodki pomocy społecznej prowadzą tzw. zespoły interdyscyplinarne do spraw przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Owe instytucje zajmują się między innymi, obok Policji i prokuratury, pomocą osobom będącym ofiarami przemocy domowej. Przykładowo uczestniczą one w tzw. procedurze niebieskiej karty, zwracają się do organów ścigania o podjęcie postępowania karnego, udzielają wsparcia psychologicznego etc.



projekt Stowarzyszenia "Intro" DO PEŁNI SIŁ dofinansowany z Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej przez Ministerstwo Sprawiedliwości

Źródło: www.psychotekst.pl

(publikacja: 2013-12-20)

<< powrót

Wszystkie artykuły...

BEZPŁATNA POMOC PRAWNA
I PSYCHOLOGICZNA

Wolni od Przemocy

Książki

DogoterapiaDogoterapia

Kasper Sipowicz, Tadeusz Pietras, Edyta Najbert
Wydawnictwo Naukowe PWN

Zawód psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowaZawód psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowa

Dorota Bednarek
Wydawnictwo Naukowe PWN

Profilowanie kryminalneProfilowanie kryminalne

Scotia J. Hicks, Bruce D. Sales
Wydawnictwo Naukowe PWN

Przekleństwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiejPrzekleństwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiej

Malwina Huńczak
Wydawnictwo Samo Sedno

Komunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa ciałaKomunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa ciała

Monika Maj-Osytek
Wydawnictwo Samo Sedno

Najwybitniejsze kobiety w psychologii XX wiekuNajwybitniejsze kobiety w psychologii XX wieku

Sibylle Volkmann-Raue, Helmut E. Lück
Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne

Zrozumieć dziecko wykorzystywane seksualnieZrozumieć dziecko wykorzystywane seksualnie

Magdalena Czub
Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne

BĄDŹ NAJLEPSZĄ WERSJĄ SIEBIEBĄDŹ NAJLEPSZĄ WERSJĄ SIEBIE

Adams Linda
Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne

I ŻYLI DŁUGO I SZCZĘŚLIWIE. Jak zbudować związek idealny?I ŻYLI DŁUGO I SZCZĘŚLIWIE. Jak zbudować związek idealny?

Willard F. Harley jr
Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne

DIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Ujęcie psychodynamiczneDIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Ujęcie psychodynamiczne

Wilk Maciej
Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne

PEDOFILIA. 30 wywiadów z pedofilamiPEDOFILIA. 30 wywiadów z pedofilami

Douglas W. Pryor
Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne

W PUŁAPCE MYŚLI Jak skutecznie poradzić sobie z depresją, stresem i lękiemW PUŁAPCE MYŚLI Jak skutecznie poradzić sobie z depresją, stresem i lękiem

Steven C. Hayes, Spencer Smith
Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne

Nieśmiałość. Zmień myślenie i odważ się być sobąNieśmiałość. Zmień myślenie i odważ się być sobą

Magdalena Staniek
Wydawnictwo Samo Sedno

Zaburzenia psychosomatyczne w ujęciu terapeutycznymZaburzenia psychosomatyczne w ujęciu terapeutycznym

Agata Orzechowska, Piotr Gałecki
Wydawnictwo Continuo

TEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROSŁYCHTEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROSŁYCH

Elżbieta Szeląg, Aneta Szymaszek
Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne

Wszelkie prawa zastrzeżone © Copyright 2001/2016 Psychotekst.pl - Psychotekst.com